DENTOALVEOLAIRE CHIRURGIE
Het verwijderen van een tand of kies
Het laten verwijderen van een tand of kies kan voor veel mensen spannend zijn. Toch is het in sommige situaties de beste oplossing om verdere klachten te voorkomen en de gezondheid van het gebit te beschermen. Ik zorg ervoor dat de behandeling zorgvuldig, veilig en zo comfortabel mogelijk verloopt.
Hieronder leest u wanneer het nodig kan zijn om een tand of kies te verwijderen en wat u tijdens de behandeling kunt verwachten.
Wanneer is het nodig om een tand of kies te verwijderen?
Soms is een tand of kies zo beschadigd dat herstel niet meer mogelijk is. Dit kan bijvoorbeeld het gevolg zijn van vergevorderd tandbederf, een breuk na een ongeval of een ontsteking rondom de tandwortel. Wanneer een tand niet meer te behouden is met een vulling, kroon of andere tandheelkundige behandeling, kan het verwijderen ervan noodzakelijk zijn.
Ook kan het voorkomen dat er te weinig ruimte in de kaak aanwezig is.
Consult en behandeling
Voordat de behandeling begint stel ik vragen over uw algemene gezondheid, eventuele aandoeningen en medicatiegebruik. Dit helpt mij om de behandeling zo veilig mogelijk uit te voeren.
Daarna onderzoek ik uw mond en bespreek ik de diagnose met u. Ik leg rustig uit wat de behandeling inhoudt en wat u kunt verwachten tijdens de ingreep. Uiteraard is er ook ruimte om vragen te stellen of eventuele zorgen te bespreken.
Behandeling met lokale verdoving
Het verwijderen van een tand of kies gebeurt meestal onder lokale verdoving. Grotere behandelingen waarbij veel tanden en kiezen moeten worden verwijderd gebeuren soms onder algemene narcose.
Bij het toedienen van de verdoving kunt u kort een prikje voelen. Zodra de verdoving werkt, merkt u dat het gebied rondom de tand verdoofd raakt. Tijdens het verwijderen van de tand of kies kunt u wel wat druk of beweging voelen, maar dit is normaal en goed te verdragen.
Steriele werkwijze tijdens de behandeling
Om de kans op infecties zo klein mogelijk te houden, werk ik tijdens de behandeling onder steriele omstandigheden.
Tijdens de ingreep krijgt u steriele doeken over uw gezicht en kleding. Uw neus en mond blijven vrij zodat u normaal kunt blijven ademen. Uw ogen worden afgedekt om hinder van de operatielamp te voorkomen..
Mijn doel is dat u zich tijdens de behandeling zo comfortabel mogelijk voelt en dat de ingreep veilig en zo pijnloos mogelijk verloopt. Heeft u vooraf vragen of twijfels, dan bespreek ik deze graag met u. Goede uitleg en duidelijke communicatie vind ik belangrijk, zodat u met vertrouwen de behandeling kunt ondergaan.
WIJSHEIDSTANDEN
Verwijderen van wijsheidstanden
Wijsheidstanden – ook wel verstandskiezen genoemd – zijn de laatste kiezen die doorbreken in het gebit. Meestal gebeurt dit na de puberteit. Bij een deel van de mensen komen deze kiezen echter niet volledig door, of groeien ze in een ongunstige richting. Dit kan klachten veroorzaken zoals pijn, ontstekingen of schade aan omliggende tanden.
Wanneer een wijsheidstand problemen geeft of naar verwachting in de toekomst klachten zal veroorzaken, kan het verstandig zijn om deze te laten verwijderen. Samen met u beoordeel ik zorgvuldig of dit in uw situatie de beste behandeling is.
Wanneer is het nodig om wijsheidstanden te verwijderen?
Niet elke wijsheidstand hoeft verwijderd te worden.
Soms ontstaan er echter situaties waarin het beter is om de kies te verwijderen.
Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn wanneer:
-
een wijsheidstand aangetast is door tandbederf en niet meer te herstellen is
-
er een ontsteking ontstaat rond het tandvlees of het bot rondom de kies
-
er herhaaldelijk ontstekingen of abcessen optreden
-
de kies gedeeltelijk onder het tandvlees blijft zitten en moeilijk schoon te houden is
-
er onvoldoende ruimte in de kaak aanwezig is
-
de kies scheef groeit en tegen een andere tand aandrukt
-
een breuk van de tand of wortelrest aanwezig is
Wanneer een wijsheidstand slechts gedeeltelijk doorbreekt, blijft er vaak een stukje tandvlees over de kies liggen. Onder dit tandvlees kunnen bacteriën zich gemakkelijk ophopen, wat kan leiden tot ontstekingen en pijnklachten.
Onderzoek en diagnose
Voordat een behandeling wordt gepland, onderzoek ik uw mond zorgvuldig. Meestal wordt er ook een röntgenfoto gemaakt van de boven- en onderkaak, vaak in de vorm van een overzichtsfoto (orthopantomogram of OPG).
Met deze afbeelding kan ik de positie van de wijsheidstanden beoordelen en nagaan hoe dicht ze bij belangrijke structuren liggen, zoals zenuwen in de onderkaak. Als dit nodig is wordt er nog een aanvullende 3D foto gemaakt.
Voorbereiding op de ingreep
Wanneer we samen besluiten dat het verwijderen van een of meer wijsheidstanden de beste behandeling is, plannen we een datum voor de ingreep. Tijdens het consult leg ik u uitgebreid uit hoe de behandeling verloopt, welke alternatieven er zijn en welke mogelijke risico’s bestaan.
De ingreep kan plaatsvinden onder lokale verdoving of onder algehele anesthesie (narcose). Welke vorm van verdoving het meest geschikt is, bespreken we vooraf samen.
Het verloop van de behandeling
Tijdens de ingreep wordt eerst het gebied rond de wijsheidstand verdoofd, zodat u geen pijn voelt. Wanneer de kies volledig onder het tandvlees of gedeeltelijk in het kaakbot ligt, maak ik het tandvlees voorzichtig los om toegang te krijgen tot de tand.
Soms ligt een deel van de wijsheidstand in het bot. In dat geval verwijder ik met een klein boortje een beetje bot rondom de tand om voldoende ruimte te creëren. Het instrument wordt tijdens het gebruik gekoeld met steriel water, terwijl speeksel en vloeistof continu worden weggezogen.
Zodra er voldoende ruimte is, maak ik de tand voorzichtig los en verwijder ik deze uit de kaak. Eventueel ontstoken weefsel rondom de tand wordt verwijderd en de wond wordt zorgvuldig gespoeld.
Daarna wordt het tandvlees weer op zijn plaats gelegd en met enkele hechtingen gesloten.
Na de ingreep
Na het verwijderen van de wijsheidstand kan het gebied tijdelijk gevoelig of gezwollen zijn. Dit is een normale reactie van het lichaam op de behandeling. U krijgt duidelijke instructies mee over hoe u de wond het beste kunt verzorgen en hoe u het herstel kunt ondersteunen.
Mijn doel is om de behandeling zo veilig, zorgvuldig en comfortabel mogelijk te laten verlopen. Heeft u vooraf vragen of twijfels, dan bespreek ik deze graag met u zodat u goed geïnformeerd en met vertrouwen de ingreep kunt ondergaan.
IMPLANTOLOGIE
Tandvervanging door implantaten
Als u tanden of kiezen mist, kan dit problemen geven bij eten, spreken of uw lachen. Het doel van een implantaatbehandeling is om ontbrekende tanden of kiezen te vervangen zodat u weer goed kunt kauwen en een natuurlijke uitstraling krijgt. Bij deze behandeling werken de kaakchirurg en de tandarts samen om een mooi en stevig eindresultaat te bereiken.
Een van de mogelijkheden om een tand te vervangen is een tandimplantaat. Een implantaat is een schroef van titanium die in het bot wordt gezet waarop een kroon wordt gemaakt. Op het implantaat komt later een kroon die eruitziet als een echte tand of kies. Implantaten kunnen ook gebruikt worden om meerdere tanden te vervangen door een brug.
Voordelen van implantaten
-
Alleen de ontbrekende tanden worden vervangen.
-
De omliggende tanden hoeven niet te worden bewerkt.
-
Het kaakbot blijft actief en gezond.
-
Het voelt comfortabel aan.
Nadelen
-
Implantaten zijn een dure behandeling
-
Implantaten worden meestal niet door de mutualiteit vergoed
-
Soms is eerst meer bot nodig voordat een implantaat kan worden geplaatst.
Het kan noodzakelijk zijn de kaakwal hoger of breder te maken om het plaatsen van en implantaat mogelijk te maken. Soms is hiervoor een extra behandeling noodzakelijk. Voordat een tandimplantaat kan worden geplaatst is het zeer belangrijk dat de rest van de mond in goede conditie is. Parodontitis heeft ook een negatief effect op de slagingskans van een implantaat en moet daarom eerst worden behandeld alvorens er kan worden geimplanteerd.Om een goed resultaat te behalen is een goede samenwerking tussen de kaakchirurg en de tandarts erg belangrijk: samen hebben zij het doel een mooie kroon te maken op een goed geplaatst implantaat in voldoende bot omgeven door gezond tandvlees.
Het behandeltraject
Consult
Bij de eerste afspraak verzamelen we informatie over uw gebit en bespreken we uw wensen. Met röntgenfoto’s (bijvoorbeeld een 3D-scan) beoordelen we of er genoeg kaakbot is voor implantaten. Daarna bespreken we de mogelijke behandelingen en de kosten
Plaatsing
Het plaatsen van de implantaten gebeurt meestal onder plaatselijke verdoving. De kaakchirurg maakt een kleine opening in het tandvlees en kaakbot en plaatst het implantaat. Het implantaat wordt afgesloten met een tijdelijk kapje en het tandvlees gaat eroverheen vastgroeien. Na een paar maanden is het implantaat stevig in het bot vastgegroeid.en kan het belast worden.
Vrijleggen
Na ongeveer 3–4 maanden komt u terug. De chirurg maakt dan een klein sneetje zodat het afdekschroefje vervangen kan worden door een schroefje dat boven het tandvlees uitsteekt. Twee weken na deze behandeling kan de tandarts beginnen met het maken van de kroon.
Te weinig kaakbot
Als u te weinig kaakbot heeft, is er voor een implantaat onvoldoende houvast. De kaakchirurg kan hiervoor eigen bot of kunstbot gebruiken. Welke methode nodig is, hangt af van de hoeveelheid ontbrekend bot.
SPEEKSELKLIERCHIRURGIE
In het hoofd-halsgebied bevinden zich meerdere speekselklieren. De belangrijkste zijn de oorspeekselklier (glandula parotis) en de submandibulaire speekselklier Soms is het nodig om een speekselklier operatief te verwijderen.
Waarom wordt een speekselklier verwijderd?
-
Chronische ontsteking (sialoadenitis)
Bij terugkerende of langdurige ontstekingen kan blijvende schade aan een speekselklier ontstaan. Klachten kunnen zijn:
-
pijn en zwelling, vaak tijdens het eten
-
roodheid van de huid
-
pusafscheiding in de mond
-
koorts bij een acute ontsteking
Wanneer medicatie of andere behandelingen onvoldoende helpen, kan het verwijderen van de klier nodig zijn.
2. Speekselstenen (sialolithiasis)
Speekselstenen kunnen de afvoer van speeksel blokkeren. Dit veroorzaakt:
-
pijn bij het eten
-
terugkerende zwelling
-
ontstekingen
Wanneer stenen niet via de mond kunnen worden verwijderd of wanneer de klier blijvend beschadigd is, kan operatieve verwijdering worden geadviseerd.
3. Goedaardige speekselkliertumoren
Een zwelling in een speekselklier kan veroorzaakt worden door een goedaardige tumor (bijvoorbeeld een pleiomorf adenoom). Deze tumoren groeien meestal langzaam en zijn vaak pijnloos. Toch worden ze meestal operatief verwijderd om verdere groei of kwaadaardige ontaarding te voorkomen.
Voor de operatie wordt er meestal MRI-scan uitgevoerd om de grootte en ligging van de afwijking in kaart te brengen. Ook wordt vaak een echogeleide punctie uitgevoerd (cytologische naaldbiopsie) om cellen te onderzoeken om vooraf te proberen te bepalen van welke soort tumor er sprake is. Op basis van deze onderzoeken wordt het behandelplan opgesteld.
Welke operaties zijn er?
-
Verwijderen van de onderkaakspeekselklier (glandula submandibularis)
De onderkaakspeekselklier ligt onder de kaakhoek.
Tijdens de ingreep wordt een snede gemaakt in een natuurlijke huidplooi in de hals, enkele centimeters onder de kaakrand. De klier wordt zorgvuldig vrijgelegd en verwijderd. De wond wordt gesloten met oplosbare of niet-oplosbare hechtingen.
Het litteken ligt meestal in een huidplooi en is na verloop van tijd vaak weinig zichtbaar.
2. Verwijderen van de oorspeekselklier (glandula parotis)
De oorspeekselklier ligt voor en onder het oor. Door deze klier loopt de aangezichtszenuw (nervus facialis), die de spieren van het gezicht aanstuurt.
Om de oorspeekselklier veilig te kunnen verwijderen, maakt de MKA-chirurg een ruime huidsnede. Deze loopt meestal voor het oor naar beneden, buigt onder de oorlel door naar achteren en loopt vervolgens door richting de hals onder de kaakhoek. Deze snede is noodzakelijk om goed zicht te krijgen op de speekselklier én op de aangezichtszenuw met haar vertakkingen.
Waar mogelijk wordt de snede in een natuurlijke huidplooi gelegd, zodat het litteken later minder opvalt.
De aangezichtszenuw loopt dwars door de oorspeekselklier en vertakt zich naar verschillende gezichtsspieren. Tijdens de operatie wordt deze zenuw zorgvuldig opgezocht en zoveel mogelijk gespaard. In sommige gevallen — bijvoorbeeld wanneer een tumor dicht tegen of rondom een zenuwtak ligt — kan het noodzakelijk zijn om een deel van de zenuw mee te verwijderen om de afwijking volledig te kunnen wegnemen. Dit wordt vooraf met u besproken indien dit relevant is.
Afhankelijk van de aandoening wordt een deel van de klier of de gehele klier verwijderd. Soms wordt tijdelijk een drain geplaatst om wondvocht af te voeren.
Weefselonderzoek
Het tijdens de operatie verwijderde weefsel wordt altijd opgestuurd naar het laboratorium voor onderzoek. Onder de microscoop wordt vastgesteld om wat voor afwijking het precies gaat en of deze volledig verwijderd is.
Tijdens uw controleafspraak bespreekt uw arts de uitslag met u. Afhankelijk van de bevindingen kan aanvullende behandeling nodig zijn, zoals verdere chirurgie, bestraling of controle binnen de kliniek hoofd-halstumoren.
Mogelijke risico’s en complicaties
Zoals bij iedere operatie bestaan er risico’s, waaronder:
-
nabloeding of bloeduitstorting
-
wondinfectie
-
tijdelijke of blijvende gevoelsstoornis
Specifiek bij het verwijderen van de submandibulaire speekselklier
-
zwakte van de beweging van de onderlip aan de kant van de operatie
-
voosheid rond het litteken
-
zeer zeldzaam een gevoelsstoornis van de tong
Specifiek bij een parotisoperatie:
-
Tijdelijke zwakte in de bewegingen van (een deel van) het gezicht door tijdelijke uitval van de aangezichtszenuw. In zeldzame gevallen is dit blijvend.
-
Het syndroom van Frey (zweten of roodheid van de huid tijdens eten)
-
Voosheid van de oorlel
Uw arts bespreekt vooraf uw persoonlijke risico’s.
Na de operatie
-
Meestal blijft u 1 dag opgenomen.
-
Zwelling en gevoeligheid zijn normaal in de eerste dagen.
-
Eventuele hechtingen worden na ongeveer 7–10 dagen verwijderd (indien niet oplosbaar).
-
Zware lichamelijke inspanning wordt de eerste weken afgeraden.
-
Het litteken wordt in de maanden na de operatie geleidelijk minder zichtbaar.
Bij koorts, toenemende zwelling, roodheid of pijn neemt u contact op met uw behandelend arts.
Tot slot
Het verwijderen van een speekselklier is een veelvoorkomende ingreep met doorgaans een goed herstel. De meeste patiënten herstellen zonder blijvende klachten.
ONCOLOGIE
Voor meer informatie over hoofd/hals oncologie bezoekt u de website van de ZAS kliniek voor hoofd/halstumoren
DERMATOCHIRURGIE